Inleiding
Geloofsgemeenschap gewijd aan de Heilige Michaël
De heilige Michaël is vanouds de aartsengel die het kwaad overwint. Hij wordt vaak afgebeeld in gevecht met een draak of een slang. Wie gelooft in de aartsengel Michaël, gelooft dat het goede in onze wereld de langste adem heeft. Wie gelooft in samenwerking tussen mensen, wie gelooft in solidariteit en zorg, wie de toekomst ondanks alles met vertrouwen tegemoet ziet, die gelooft in de aartsengel Michaël. Hij of zij zal zich thuis voelen bij een gemeenschap van mensen die zich daarvoor inzetten. Een gemeenschap van mensen die geloven dat Michaël de boodschapper is van Jezus van Nazareth, die wij belijden als de Christus, als de Messias. Een gemeenschap die bidt bijeen te mogen zijn in de
Naam van de Vader, en de Zoon en de Heilige Geest. Zo’n gemeenschap proberen wij te zijn, rondom onze ‘kathedraal van ’t Sticht’. In deze gemeenschap worden kinderen gedoopt en gevormd, sluiten mensen hun huwelijk, bidden we om ontferming en vergeving, en begraven wij onze dierbare overledenen. Wij komen bijeen om met elkaar te breken en te delen, te bidden en te zingen, te lachen en te huilen; het leven te delen, en dat voor Gods aangezicht, om Hem dank te zeggen in alle eenvoud. In het geloof dat het goede het kwade overwint.
De geloofsgemeenschap van de Heilige Michaël behoort tot de Rooms-Katholieke kerk. Tot deze kerk behoren wereldwijd zo’n 1100 miljoen mensen. Zij verstaat zichzelf als de ene, heilige, katholieke en apostolische kerk. Zij zoekt het herstel van de gemeenschap met andere christelijke kerken, en zoekt de dialoog met andere godsdiensten. Zij is daarmee een open gemeenschap, met een sterke eigen identiteit. Ook in Schalkwijk willen wij dat uitstralen.
De structuur van de geloofsgemeenschap
De structuur kent sinds het jaar 2000 drie secties, die elk een groot taakgebied behartigen. Wij onderscheiden Liturgie en Catechese, Kerk en Samenleving, en Financiën en Beheer. Elk wordt geleid door een sectieberaad, waarin alle werkgroepen die onder de sectie vallen vertegenwoordigd zijn. Het sectieberaad wordt voorgezeten door een voorzitter, die uit dien hoofde lid is van de locatieraad, de opvolger van het parochiebestuur. De locatieraad bestaat behalve uit de drie sectievoorzitters uit de voorzitter, de secretaris en de penningmeester. We kennen dus een locatieraad dat uit zes leden bestaat. Tot voor kort hadden we ook nog een parochie-vergadering, een soort raad waarin het bestuur o.m. verantwoording aflegde over zijn beleid. Deze parochievergadering is in 2002 opgeheven, en vervangen door op gezette tijden uit te schrijven algemene locatieergadering, waarop ieder die lid is van onze geloofs-gemeenschap welkom is.
Kleine geschiedenis
"Schalkwijk" betekent letterlijk ‘woonplaats’ (wijk) van de ‘dienaar’ (schalk). De naam voert ons terug naar de twaalfde eeuw, toen de bisschop van Utrecht landheer over deze streek was. De hoger gelegen plaatsen Houten en ’t Goy waren bewoond, en ook langs de Lek (Honswijk, Tull, ’t Waal) was sprake van enige bewoning. Het gebied hiertussen was moeras, en zo rond 1120 stond de bisschop toe dat dit moeras ontgonnen werd. Zo ontstond rond de heer van Schalkwijk, dienaar van de bisschop van Utrecht, de parochie van Schalkwijk. De eerste keer dat hiervan melding wordt gemaakt is in 1294. Vanaf 1580, na de reformatie, is er in de Nederlanden geen bisschoppelijke hiërarchie meer, en is het ‘zendingsgebied’ geworden. Zonder bisdommen of parochies, maar wel met zgn. staties. Schalkwijk was zo’n statie, en vanuit hier werden ook Houten en ’t Goy bediend. Pas met het invoeren van godsdienstvrijheid, bij de oprichting van de Bataafse republiek in 1798, wordt Houten een eigen statie, in 1866 gevolgd door ’t Goy. In 1853 is dan de bisschoppelijke hiërarchie weer hersteld, zodat we vanaf deze tijd weer van een parochie te Schalkwijk spreken (6 maart 1855). Het kerkgebouw bevond zich toen links naast de huidige kerk, op de plaats waar het Lucashuis zich bevindt. De huidige neo-gotische kerk, gebouwd onder architectuur van Alfred Tepe, werd op 10 juni 1879 ingewijd. De bouwkosten bedroegen fl. 125.894,-wat indertijd een ongelofelijk bedrag was. Sinds 1976 is het gebouw een rijksmonument.
De recente geschiedenis
In de afgelopen jaren zijn er een aantal belangrijke keren scharnierpunten van ons parochiële leven aan te wijzen. In de tachtiger jaren werd een belangrijke uitwendige restauratie van ons kerkgebouw ondernomen. De restauratie van de binnenkant wordt in 2010 uitgevoerd. Ook het Bätzorgel dat in deze periode in de kerk werd geplaatst - afkomstig uit een Utrechtse kerk die gesloopt werd - is een rijksmonument. In 1994 moest de gemeenschap afscheid nemen van pastoor G. Pierik, die te veel last van zijn gezondheid kreeg om nog goed te kunnen functioneren. In 1995 trad pastoor P. van der Borgh aan. Toen deze per 1 januari 2001 met emeritaat ging, vertrok de laatste pastoor die alleen Schalkwijk onder zijn hoede had. In 1999 trad door bestuurlijke moeilijkheden een interim-bestuur aan, dat vanaf oktober 2000 volwaardig parochiebestuur werd. Een reorganisatie werd doorgevoerd, en gepoogd werd om de parochie nieuw leven in te blazen.
Na jarenlange vormen van interparochiële samenwerking, eerst in de Krommerijnstreek, daarna geïntensiveerd met de parochies van Houten en 't Goy, en vervolgens weer met alle parochies van de Krommerijn, ontstond in 2010 een nieuwe parochie Johannes XXIII. Vanaf die datum is Schalkwijk dus geen zelfstandige parochie meer, en spreken we van locatie of geloofgemeenschap. Het pastorale team van de parochie is daarmee ook het pastorale team van Schalkwijk geworden.
Een andere belangrijke ontwikkeling van de laatste jaren is dat vanaf 1990 het parochiehuis Het Gebouw niet langer een rechtstreekse koppeling met de parochie had. Een stichting werd in het leven geroepen, die een onafhankelijke exploitatie ging voeren. De milieutechnische en financiële problemen groeiden in de loop der jaren, en dit leidde per januari 2002 tot het ontslag van de beheerder, de opheffing van de stichting en een doorstart van Het Gebouw als een vrijwilligersorganisatie, gesubsidieerd door parochie en gemeente. De planvorming voor een nieuw sociaal-cultureel centrum gaat door, onder leiding van de gemeente Houten.
Van geheel andere orde maar ook van belang voor het leven rond de kerk is de aanleg van de parkeerplaats ten westen van de kerk, in 2000. De parochie verleende aan de gemeente tegen een symbolische vergoeding recht van opstal, en vervolgens realiseerde de gemeente een wens die door omwonenden bij gelegenheid van de voorgenomen reconstructie van de Jonkheer Ramweg was geuit.
Vanaf juni 2001 werd de pastorie bewoond door emeritus-pastor T. Tersteeg (en tot haar overlijden in december 2006 ook huisgenote Diny Bonekamp). Pastor Tersteeg assisteerde de pastores van het parochieverband. Na een gedwongen pastorloze periode vanaf januari 2001 betekende de komst van assistent-pastor Tersteeg een belangrijke impuls voor het leven in en rond de kerk. Op 19 april 2010 overleed pastor Tersteeg op 79-jarige leeftijd. Hij werd begraven in een priestergraf op ons kerkhof.
Op 12 juni 2010 werd het Lucashuis geopend. Het gebouw links naast de kerk is de voormalige pastorie. Hierin was onder meer de huisarts gevestigd. Door een unieke samenwerking tussen parochie en huisarts kon een aanbouw worden gesloopt, in de plaats waarvan een nieuw gedeelte werd gebouwd ten behoeve van het medisch centrum, en werd het resterende oude gedeelte gerestaureerd en ingericht als ontvangstruimte voor de parochie. Ook werd een kelder onder de nieuwbouw gerealiseerd, bestemd voor het jongerenwerk van de parochie.
In december 2009 werd het slot van de restauratie van de kerk gestart. Door de verwerving van een aanzienlijke subsidie van het rijk, werd het mogelijk om de buitenkant maar vooral ook de binnenkant van de kerk op te knappen. Aan de buitenzijde werden onder meer het voegwerk, een aantal ramen en de dakgoten en regenpijpen onder handen genomen. Aan de binnenzijde het stucwerk en het schilderwerk, de banken, de verlichting, en de verwarming. Ook werd een nieuwe ruimte met keukenblok en toiletten ingericht. Op hemelvaartsdag, 2 juni 2011, werd de restauratie van de kerk op feestelijke wijze, onder leiding van Mgr. H. Woorts, hulpbisschop, afgerond. Tijdens de Eucharistieviering werden de wijstenen van de kerk besprenkeld met wijwater. Aan drie personen werd voor hun bijzondere verdiensten bij de restauratie de Willibrordplaquette van het Aartsbisdom uitgereikt: Mans Vulto, Arie van Rooijen en Angelique van Duyn. Ook werd een 'glossy' , "Michaël" genaamd, gepresenteerd waarin de restauratie van de kerk in tekst en beelden wordt gepresenteerd.
(gewijzigd op 20 juni 2011) |
